Wij, prieelvogels. Mannen en driften

“Als gevolg van die intense seksuele competitie zijn er een hoop mannelijke verliezers en daar kan een samenleving flink wat last van hebben”

Aldus Mark van Vugt, hoogleraar evolutionaire psychologie aan de VU, in deze column in Trouw.  Hij haalt Darwin aan, die het vernietigingsgedrag van mannelijke prieelvogels ten opzichte van andere mannetjes alleen kon verklaren uit ‘intense seksuele competitie’. Mannen zonder vrouwtje hebben immers geen toekomst.

Blij dat hij het zegt, want hij heeft er voor doorgeleerd. Ik niet, maar mijn stellingname in mijn boek – gebaseerd op die van anderen – komt op hetzelfde neer.

‘Mannen en vrouwen zijn even slim en even rationeel, maar door de specifiek mannelijke eigenschappen als competitief zijn, risico’s nemen en statusgevoeligheid (samen te vat-ten als: willen winnen) zal een man sneller omhoog schieten – of juist omlaag, als het mislukt. Daarom is de variatie binnen de mannelijke soort veel groter dan bij vrouwen. Die kijken meer naar wat ze hebben, waar ze het mee moeten doen, en vooral: met wie ze het doen.

Mannen zijn gemiddeld meer gemotiveerd om (veel) geld te gaan verdienen dan vrouwen, en daarom gaan ze dat dus ook proberen. Mannen vinden het toffer om de baas te spelen dan vrouwen, dus gaan ze het ook proberen. En soms lukt het, soms niet. En als het niet lukt, dan kunnen ze daar vaak niet zo goed mee om gaan.
Waarom? Troost je, er ís een biologisch-evolutionaire verklaring. Kort gezegd begint die er mee dat mannen voor het voortbestaan van de soort veel minder nodig zijn dan vrouwen. Vrouwen maken ‘maar’ zo’n vierhonderd eicellen aan in hun leven, mannen dágelijks zeven miljoen zaadcellen. Dus die vrouwen zijn, biologisch gezien, gewild. En die moeten beschermd worden. Daar hoeven we niet eens over na te denken – dat zit in onze genen.
Maar mannen kun je gerust laten afslachten in een oorlog, of aan boord van de zinkende Titanic laten staan terwijl vrouwen en kinderen per sloep het sop kiezen. Dat vinden we nobel en heldhaftig, zelfs eervol. Het is ons lot.
Het zit in onze mannelijke botten: we weten onbewust dat we redelijk overbodig zijn, dus we moeten als individu vechten. Voor die vrouw, om onszelf voort te kunnen planten. En dat doen we dús tegen andere mannen. Op het slagveld en in de disco. Op ons werk. Op het veld. Winnen zullen we. Anders zijn we weg. Anders zoekt die vrouw wel een betere man om haar te bevruchten. Winnen of verliezen: zo zijn we genetisch geprogrammeerd.
Lees dit allemaal in het geniale en grappige boek van de vermaarde socioloog Roy Baumeister, Is there anything good about men? Hij verzamelde al die onderzoeken en betoogt uiteindelijk dat wij mannelijke sukkels wel iets meer credit mogen krijgen, vooral van feministen.
Dat zit dus diep. Niet in je hoofd, dat weet wat de consequenties zijn van een oorlog, niet in je hart, dat wel weet of het goede oorlog is, maar in je kruis, in wat ik drift ga noemen. Als in denken (hoofd), voelen (hart) en drift (kruis).
Heel onwetenschappelijk gesteld: door die miljoenen zaadcellen in die drift, móet je – als (intelligent) zoogdier – wel ten strijde. De kunst is dat te erkennen en de balans tussen die krachten te vinden. En die drift, soms vertaald in angst, boosheid, maar ook in ambitie en geldingsdrang, vervolgens op een goede manier te gelde te maken.
Ik denk dat veel door mannen veroorzaakte ellende voortkomt uit het ontbreken van die balans. Met name als de drift direct met het denken gaat communiceren, zonder dat het hart erin wordt gekend. Het hart, dat je een goed of slecht gevoel geeft, geest en lichaam verbindt. Maar wat als je je gevoel hebt uitgeschakeld, door trauma, door stress, door een stoornis, of gewoon omdat je een puber bent? Dan kan, denk ik, je drift vrij spel krijgen.

Je kruis wil dat meisje, je hersens gaan het regelen. Je kruis wil die gast voor z’n bek slaan, je hersens zorgen dat je vuist de goede kant op gaat. Het ‘moest’ toch? Sinds ik dit weet, drink ik minder, overigens. Echt.’ 

 

Ik heb het idee dat lezers dit de zwakste passage uit Man O Man vinden. Want niet te bewijzen, want generaliserend. Ja. Klopt. Doe er mee wat je wilt.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Create a website or blog at WordPress.com

Omhoog ↑