Stel je een jonge man voor, een twintiger die ongemakkelijk voor de televisie zit. De Amerikaanse verkiezingsuitslagen druppelen binnen, en het wordt duidelijk: Donald Trump heeft gewonnen. De man durft het niet tegen z’n vrouw te zeggen, maar ook hij stemde voor de winnaar. Niet dat hij een Trump-fan was, maar op een vrouw stemmen: dat ging hem te ver.
Hoe komt het dat zoveel Amerikaanse mannen, zich aangetrokken voelen tot zo’n figuur? Wat maakt hem onweerstaanbaar, en waarom lijkt hij juist bij mannen het verlangen naar leiderschap en daadkracht op te roepen? Dit gaat verder dan een politieke keuze – het gaat over innerlijke strijd, over het spanningsveld tussen liefde en angst.
Mannen hebben door de eeuwen heen altijd opgekeken naar leiders die zekerheid uitstralen. In een tijd waarin alles lijkt te veranderen – van genderrollen tot klimaat tot economie – verlangen velen naar houvast. Trump komt binnen als een baken van zekerheid, een man die de regels bepaalt en zegt waar het op staat. Zijn manier van spreken, op het eerste gehoor simpel en rechtlijnig, geeft velen het idee dat er een simpele oplossing bestaat voor ingewikkelde problemen. Alsof hij een oude droom terugbrengt van een wereld waarin mannen de touwtjes in handen hebben. En dat werkt geruststellend.
Maar, en dit is belangrijk: veel mannen stemmen, denk ik, niet op Trump omdat ze zelf ‘sterk’ zijn, maar juist omdat ze zich kwetsbaar voelen in deze veranderende wereld. Ze willen zich sterker voelen, om die onzekerheid van zich af te schudden. Trump belichaamt een alternatief voor die twijfel, een vluchtweg van de complexiteit waarin mannen – vaak in de lagere economische en sociale klassen – zich verloren voelen. En Trump geeft ze wat ze zoeken: een stem die zegt dat het ‘weer goed’ zal komen, als ze hem maar volgen.
Het is verleidelijk om dit verhaal te zien als iets wat enkel mannen raakt. Maar ook vrouwen spelen een rol in het ontstaan van ‘bange mannen’. Denk aan moeders die hun zonen opvoeden met oude ideeën van mannelijkheid, partners die verwachten dat hun man de beslissingen neemt, of vriendinnen die grapjes maken over ‘stoere mannen’. Zonder het te beseffen, kunnen ook vrouwen bijdragen aan het beeld dat mannen zich altijd sterk moeten houden. Dit beeld versterkt de druk op mannen om hard en onverzettelijk te zijn, ook als ze van binnen onzeker of angstig zijn.
De oervraag, die bij alle verkiezingen en andere grote en kleine besluiten in steeds een ander jasje terugkomt is: kiezen we voor liefde of voor angst? Het pad van angst voelt vaak makkelijker. Het betekent dat je je afsluit, jezelf beschermt en je wapent tegen kwetsuren. Trump is een toonbeeld van die beschermende muur, die zegt: “Het komt wel goed, zolang ik controle houd.” Maar deze weg kost ons uiteindelijk veel. Mannen (en vrouwen, en anderen) die uit angst leven, verliezen het meest essentiële: hun vermogen om echt verbinding te maken, om zich te tonen, te raken en geraakt te worden en om de wereld open tegemoet te treden.
Liefde lijkt het moeilijke pad. Het vraagt van ons om onszelf onder de loep te nemen, om niet te vluchten voor onzekerheden, maar die juist te omarmen. Het betekent dat we mogen voelen, twijfelen en soms falen. En dit is een keuze die ik mannen in de Verenigde Staten en daarbuiten wil voorleggen: het hoeft niet volgens die harde, controlerende, stoere angstregels. Er is ruimte voor een kant die kiest voor liefde, zachtheid en empathie.
Wanneer mannen en vrouwen elkaar hierin steunen, ontstaat er een balans. Het betekent dat vrouwen het beeld van de man als onwrikbare rots loslaten en mannen uitnodigen om hun zachte kant te tonen. Mannen hoeven niet bang te zijn dat ze minder ‘mannelijk’ zijn als ze kwetsbaarheid laten zien. Ze hebben gewoon meerdere kanten, net als iedereen. En vrouwen kunnen helpen door waardering te tonen voor die kant van de man.
Donald Trump mag deze verkiezingen hebben gewonnen, maar elke man kan zijn eigen keuze maken. Hij kan kiezen om niet langer te leven vanuit angst, maar vanuit liefde. En daarin zit een kracht die groter is dan welke president ook – de kracht om jezelf te zijn, zonder masker, zonder muur.
Man O Man 
Plaats een reactie